Vergunningvrije aanpassing aan monumenten
09 november 2016

Vergunningvrije aanpassing aan monumenten


Veel gemeenten hebben een nieuwe Erfgoedverordening. Normaal onderhoud en inpandige wijzigingen aan gemeentelijke monumenten zijn nu vergunningvrij. En er is een andere bescherming van archeologische waarden van kracht.

In juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden, ter vervanging van de Monumentenwet 1988. Voor veel gemeenten een reden om een nieuwe Erfgoedverordening vast te stellen, met als basis de modelverordening van de VNG.

Normaal onderhoud gemeentelijke monumenten vergunningvrij

In de modelverordening zijn 2 soorten werkzaamheden aan gemeentelijke monumenten vergunningvrij gemaakt: normaal onderhoud en inpandige veranderingen aan onderdelen van een monument die vanuit het oogpunt van monumentenzorg geen betekenis hebben. Je kunt bij die laatste categorie denken aan het verwijderen van gipsplaten, scheidingswanden en verlaagde plafonds die zijn aangebracht nadat het monument een beschermde status heeft gekregen. Deze werkzaamheden zijn al in 2012 vergunningvrij gemaakt bij rijksmonumenten (in bijlage II bij het Besluit omgevingsrecht) en zijn nu dus ook steeds vaker bij gemeentelijke monumenten vergunningvrij.

Bescherming van archeologische waarden

De model Erfgoedverordening bevat een artikel ter bescherming van archeologische waarden in gebieden waar nog geen actueel bestemmingsplan van kracht is. Het artikel regelt dat je eventuele archeologische waarden niet mag verstoren, tenzij je voldoende aandacht hebt besteed aan de bescherming daarvan. Dat kan bijvoorbeeld door met een vooronderzoek aan te tonen dat er geen archeologische waarden aanwezig zijn. Of je kunt een deugdelijke beschrijving maken van de manier waarop je met de archeologische waarden rekening houdt en onevenredige schade aan archeologische waarden voorkomt. Deze laatste optie is nieuw ten opzichte van de oude erfgoed- of monumentenverordening.

Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening moet de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving bevatten van de wijze waarop rekening is gehouden met de archeologische waarden in het plangebied. Dit zorgt ervoor dat gemeenten archeologische waarden via het ruimtelijke spoor beschermen. Er zijn echter nog bestemmingsplannen van kracht die niet voldoen aan deze eis. Daarom bevat de nieuwe Erfgoedverordering een vangnet.

Waar in Nederland van toepassing?

In onze check zie je direct waar in Nederland welke verplichtingen gelden. Je vindt de regels over werkzaamheden aan monumenten in onze check voor Bouwen. De regels over de bescherming van archeologische waarden staan in de check voor Graven. Door op locatie te selecteren, zie je direct of bovenstaande op jouw project van toepassing is. Nog geen abonnement? Meld je aan voor een proefabonnement en je kunt direct aan de slag.