De beeldbepalende waarde van een boom
24 juni 2020

De beeldbepalende waarde van een boom


De gemeente Westerkwartier heeft verboden om zeven eiken te kappen. De aanvrager van de kap heeft overlast van de bomen door de vallende eikels en takken op het platte dak van zijn woning. Hij wordt ‘s nachts regelmatig wakker van het lawaai. Ook ondervindt hij veel overlast van bladval op het dak en rondom de woning. Daarnaast heeft hij aangegeven het voornemen te hebben om een garage op het perceel te willen bouwen voor zijn oldtimers. Op de plek van de voorgenomen bouw staan ten minste twee bomen in de weg. De bouw kan dus zonder het kappen van die bomen niet worden gerealiseerd. Om de toestemming toch te kunnen krijgen stapte hij naar de rechter. In zijn uitspraak van 26 februari 2020 beoordeelt de Raad van State of de gemeente de activiteit had mogen verbieden. 

Beeldbepalende waarde

Artikel 4:11a, tweede lid, van de Algemene plaatselijke verordening bepaalt in welke gevallen de gemeente de kap van een boom kan verbieden. Eén van die gevallen is de beeldbepalende waarde van een boom. Deze waarde is situatieafhankelijk, zodat niet één formulering gekozen kan worden die elke situatie dekt. De gemeente werkt daarom met open normen. Zo kan de gemeente per geval een nieuwe afweging maken.

Voor de verdere invulling van deze open norm heeft de gemeente beleidsregels opgenomen in het Groenbeleid 2016-2019. Hierin staat hoe de waarde van een boom voor de omgeving wordt bepaald. De ruimtelijke en ecologische functie van de boom dragen bij aan die waarde. Het belang van het verwijderen van een boom moet opwegen tegen die functies. Volgens de gemeente weegt in dit geval het belang van het behoud van de bomen zwaarder vanwege hun beeldbepalende waarde. 

Oordeel Raad van State

Volgens de Raad van State is het niet duidelijk genoeg waarom de bomen een beeldbepalende waarde hebben. De gemeente heeft aangegeven dat de bomen gezond zijn en in een wijk staan met relatief veel andere bomen van dezelfde soort. Verder heeft de gemeente aangegeven dat de overlast van de bomen en de beperking van de bouwmogelijkheden geen redenen zijn voor de toestemming. In deze zaak is de toestemming voor de kap van één boom al voldoende om de bouwmogelijkheden te realiseren. Volgens de gemeente leidt dat niet tot een ander besluit. Deze motivering is volgens de Raad van State niet voldoende om inzichtelijk te maken waarom die ene boom beeldbepalend is. 

Ter zitting voegt de gemeente er daarom het een en ander aan toe. Allereerst dat het uitgangspunt van het Groenbeleid is: het behoud van het aantal bomen in de gemeente. Daarnaast is de boom die gekapt moet worden om plaats te maken voor de garage de grootste in een rij met andere bomen. Daarbij vindt de gemeente het van belang dat de garage ook op een alternatieve locatie op het perceel gerealiseerd kan worden.

Vanwege de gebrekkige motivering vindt de Raad van State dat de gemeente de afwijzing van de kap niet inzichtelijk genoeg heeft gemaakt. Door de verdere toelichting ter zitting van de gemeente komt de Raad van State toch tot het volgende oordeel: het besluit wordt vernietigd, maar de rechtsgevolgen blijven in stand. Dit betekent dat de kap alsnog niet is toegelaten.

Doe de check!

Wil je weten aan welke wettelijke regels jij moet voldoen voor het uitvoeren van jouw project? Doe dan de check!